Πειραματική διδασκαλία Φυσικής


ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. ΓΕΝΙΚΑ
ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ 6
ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4o
 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ
ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ
ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
3 5
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

 

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ:

 

OXI
ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ και ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ

 

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS ΟΧΙ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)
  1. ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Περιγράφονται τα μαθησιακά αποτελέσματα του μαθήματος οι συγκεκριμένες  γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες καταλλήλου επιπέδου που θα αποκτήσουν οι φοιτητές μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος.
Η ύλη του μαθήματος στοχεύει στην κατανόηση του σκοπού του πειράματος στη διδασκαλία μέσα από τα βήματα εκτέλεσής του, τις κατάλληλες πειραματικές διατάξεις και την όσο το δυνατόν συχνότερη χρήση/εμπλοκή υλικών της καθημερινότητας  στο πλαίσιο διερεύνησης/εφαρμογής, κατανόησης και διδασκαλίας των βασικών εννοιών και αρχών της Φυσικής και επομένως τη γεφύρωση της θεωρίας με το εργαστήριο/πείραμα.

 

Με την συμπλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση:

  • Να αξιοποιούν κατάλληλα έννοιες και αρχές της επιστήμης της Φυσικής για τη κατανόηση φυσικών φαινομένων κατά την πειραματική διδασκαλία στο πλαίσιο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΜΑ3)
  • Να μπορούν να σχεδιάζουν, να οργανώνουν και να αξιολογούν την πειραματική διδασκαλία που περιλαμβάνει τη διεξαγωγή διδακτικών πειραμάτων θεμάτων της Φυσικής της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, διατυπώνοντας τους στόχους και τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, αξιοποιώντας τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές αναγνωρίζουν τα σχετικά θέματα Φυσικής μέσα από τις καταστάσεις και τα φαινόμενα της καθημερινότητας (ΜA7).
  • Να μπορούν σε σχολικό επίπεδο να σχεδιάζουν και να πραγματοποιούν κατάλληλες πειραματικές διδασκαλίες θεμάτων της Φυσικής μέσα από κατάλληλες δραστηριότητες/πειράματα και χρήση υλικών της καθημερινότητας, προάγοντας τη κριτική και δημιουργική σκέψη, καθώς και τη διερευνητική ή αυτενεργό ή και συνεργατική μάθηση (ΜΑ6).
  • Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν σωστά τα κατάλληλα διδακτικά πειράματα θεμάτων της Φυσικής στα πλαίσια αποτελεσματικών πειραματικών διδακτικών προτύπων και στρατηγικών, ώστε να μπορούν να μετασχηματίζουν την επιστημονική γνώση σε σχολική, προάγοντας παράλληλα την διερευνητική, αυτενεργό και τη συνεργατική μάθηση μέσα από το πείραμα (ΜΑ4, ΜΑ6).
  • Να μπορούν να συνδέουν τις γνώσεις της επιστήμης της Φυσικής με καταστάσεις και φαινόμενα της καθημερινότητας μέσα από τον ουσιαστικό ρόλο του πειράματος στη διδασκαλία και μάθηση, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα όλων των παραπάνω στον ρόλο των μελλοντικών εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΜA1).

 

Γενικές Ικανότητες
Λαμβάνοντας υπόψη τις γενικές ικανότητες που πρέπει να έχει αποκτήσει ο πτυχιούχος (όπως αυτές αναγράφονται στο Παράρτημα Διπλώματος και παρατίθενται ακολούθως) σε ποια / ποιες από αυτές αποσκοπεί το μάθημα;.
   
 

Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

Αυτόνομη εργασία

Ομαδική εργασία

Σχεδιασμός και διαχείριση έργων

Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

 

  1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Το μάθημα αποτελείται από το θεωρητικό και το πειραματικό/εργαστηριακό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος παρέχεται το απαραίτητο θεωρητικό υπόβαθρο σχετικά με τη δομή του πειράματος και η σχετική θεωρία των πειραμάτων γύρω από θέματα της Μηχανικής, της Θερμότητας, του Ηλεκτρισμού, του Μαγνητισμού και της Οπτικής τα πλαίσια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Στο Εργαστηριακό/Πειραματικό Μέρος δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές μέσα από την αυτόνομη ή και ομαδοσυνεργατική μάθηση να διεξάγουν και να περιγράφουν εννοιολογικά εργαστηριακές ασκήσεις/πειράματα, να εξάγουν με βάση τα αποτελέσματα σχετικά συμπεράσματα – εξήγηση φαινομένου και επαλήθευση νόμων/αρχών με βάση τους στόχους κάθε άσκησης/πειράματος και να  μπορούν να σχεδιάσουν τη διδασκαλία κάθε πειράματος εφαρμόζοντας μια σειρά βημάτων. Το περιεχόμενο του μαθήματος στις 13 εβδομάδες διδασκαλίας διαμορφώνεται ως εξής:

 

Εβδ.        Θέμα Θεωρητικού/Εργαστηριακού Μέρους

1              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

2              ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ των ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ

3              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΟΜΑΛΗΣ ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ – ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ & ΝΟΜΟΙ ΝΕΥΤΩΝΑ

4              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΑΡΧΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ της ΟΡΜΗΣ, της ΕΝΝΟΙΑΣ της ΡΟΠΗΣ και ΡΟΠΗΣ ΑΔΡΑΝΕΙΑΣ

5              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΑΡΧΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ της ΣΤΡΟΦΟΡΜΗΣ, της ΑΡΧΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ της  ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

6              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ και ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

7              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ των ΕΝΝΟΙΩΝ της ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ και ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ, ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ και ΣΥΣΤΟΛΗΣ ΣΩΜΑΤΩΝ, ΝΟΜΟΥ ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΙΑΣ

8              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ των ΤΡΟΠΩΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ/ΕΙΔΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ

9              ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ των ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ, της ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ, του ΝΟΜΟΥ OHM

10          ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ (σειρά και παράλληλα)

11           ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ των ΜΟΡΦΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ, ΤΡΟΠΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΣΗΣ/ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΙΣΗΣ ΥΛΙΚΩΝ, ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΒΕΛΟΝΑ (Πείραμα Oersted)

12           ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ του ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΗ, ΕΠΑΓΩΓΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

13           ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ της ΑΝΑΚΛΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΦΩΤΟΣ, ΕΙΔΩΛΩΝ ΣΕ ΚΑΤΟΠΤΡΑ ΚΑΙ ΦΑΚΟΥΣ, της ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΕΥΚΟΥ ΦΩΤΟΣ

  1. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
Πρόσωπο με πρόσωπο, Εξ αποστάσεως εκπαίδευση κ.λπ.
  • Δια ζώσης-Πρόσωπο με πρόσωπο διδασκαλία
  • Στο εργαστήριο με διενέργεια δραστηριοτήτων, πειραμάτων κλπ
ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία, στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση, στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση PowerPoint, χρήση διαδικτύου για τη παρουσίαση δραστηριοτήτων και πειραμάτων, e-mail

 

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Περιγράφονται αναλυτικά ο τρόπος και μέθοδοι διδασκαλίας.

 

 

 

 

Αναγράφονται οι ώρες μελέτης του φοιτητή για κάθε μαθησιακή δραστηριότητα καθώς και οι ώρες μη καθοδηγούμενης μελέτης ώστε ο συνολικός φόρτος εργασίας σε επίπεδο εξαμήνου να αντιστοιχεί στα standards του ECTS

Δραστηριότητα ΦόρτοςΕργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις 25
Σεμινάρια
Μελέτη και ανάλυση βιβλιογραφίας
Εκπόνηση project ομαδικού
Δημιουργία φακέλου υλικού
Εργαστηριακή άσκηση 14
Εκπόνηση εργασίας 40
Αυτοτελής μελέτη 46
Σύνολο Μαθήματος 125
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης

 

 

 

 

 

Αναφέρονται  ρητά προσδιορισμένα κριτήρια αξιολόγησης και εάν και που είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές.

Διαμορφωτική αξιολόγηση

Γλώσσα: Ελληνική

 

Ι. Γραπτή τελική εξέταση (70%)

Περιλαμβάνει:

–     Ερωτήσεις σύντομης απάντησης

–     Ανάπτυξη πορείας μιας πειραματικής διδασκαλίας με χρήση υλικών της καθημερινότητας σε εφαρμογές σχετικές με καθημερινές καταστάσεις ή καταστάσεις που εμφανίζονται σε βιβλία του Δημοτικού

–     Εξαγωγή συμπερασμάτων με αιτιολόγηση

 

ΙΙ. Εκπόνηση Εργασίας (30%)

 

Περιλαμβάνει: Ανάπτυξη πορείας μιας πειραματικής διδασκαλίας σε ομαδική βάση, με κατάλληλες πειραματικές διατάξεις, μεθόδους και όργανα/εργαλεία

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Ορθότητα και πληρότητα των στόχων
  • Σαφήνεια, πληρότητα και συνοχή των βημάτων μιας πειραματικής διδασκαλίας
  • Σαφήνεια και ορθότητα στην επιχειρηματολογία, στις ερμηνείες και στα συμπεράσματα σε κάθε πειραματική διδασκαλία.

 

 

  1. ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προτεινόμενα διδακτικά συγγράμματα

·      Αρναουτάκης Ι. ,Καρανίκας Γ.,Καραπαναγιώτης Β. Α. (2005), Πειράματα Φυσικής, Εκδόσεις ΓΡΗΓΟΡΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ κ’ ΣΙΑ

·      Unesco (2003), ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ, ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ, Εκδόσεις ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΙΚΟΥ & ΣΙΑ ΕΠΕ

 

 

Πρόσθετη προτεινόμενη βιβλιογραφία

·         McDermott C.L., Shaffer S.P. (2001), Μαθήματα Εισαγωγικής Φυσικής, (μετάφραση Π. Μίχας) Εκδόσεις τυπωθήτω, Αθήνα.

·         Κουμαράς Π. (2011), Οδηγός για τη πειραματική διδασκαλία της Φυσικής, Εκδόσεις Χριστοδουλίδη, Θεσσαλονίκη

 

Συναφή Επιστημονικά Περιοδικά

·         American Journal of Physics

·         European Journal of Physics

·         The Physics Teacher

·         Physics Education

·         Review of educational research

·         Ιnternational Journal of Science Education

·         Journal of Research in Science Teaching

·         Research in Science Education

·         Research in Science & Technological Education

·         Science & Education

·         Science Education

·         Science Education International