4Ε30

Υποβάθρου , Γενικών Γνώσεων, Επιστημονικής Περιοχής, Ανάπτυξης Δεξιοτήτων

Συμβουλευτείτε το Παράρτημα Α

·     Περιγραφή του Επιπέδου των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων για κάθε ένα κύκλο σπουδών σύμφωνα με Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης

·     Περιγραφικοί Δείκτες Επιπέδων 6, 7 & 8 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Διά Βίου Μάθησης

και Παράρτημα Β

·     Περιληπτικός Οδηγός συγγραφής Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

·         Να κατανοούν βασικές έννοιες της διδακτικής της Ιστορίας, όπως: ιστορική γνώση, ιστορική αφήγηση, ιστορική κατανόηση/ εξήγηση, ιστορικές έννοιες, ιστορικοί χρόνοι, ιστορική σκέψη, ιστορική συνείδηση

·         Ναγνωρίζουν τις παραδοσιακές, μοντέρνες και μεταμοντέρνες εκδοχές της διδακτικής της Ιστορίας που κυριαρχούν στο χώρο της διδακτικής της Ιστορίας και να σκέπτονται κριτικά για τις διδακτικές πρακτικές που θα αξιοποιήσουν οι ίδιοι για τη διδασκαλία του μαθήματος

·         Νααξιοποιούν ιστορικές πηγές και να επιλέγουν το αντίστοιχο υλικό για την ηλικία των μαθητών/ μαθητριών τους με σκοπό να τους εισάγουν στην επιστήμη της Ιστορίας

·         Να σχεδιάζουν διδακτικές δραστηριότητες με βάση εποικοδομητικές αρχές για την κατανόηση ιστορικού κειμένου ή πηγής

·         Να αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά της άτυπης ιστορικής εκπαίδευσης και των δημόσιων χρήσεων της Ιστορίας.

·         Να αναλύουν τη διδακτική αξία της τοπικής Ιστορίας και των μουσειακών/ ψηφιακών/ οπτικοακουστικών αφηγήσεων.

·         Να αξιολογούν τις δυνατότητες και τις προκλήσεις που θέτει η χρήση των ψηφιακών και κινηματογραφικών αφηγήσεων στην καλλιέργεια ιστορικής σκέψης.

·         Να αναπτύσσουν ικανότητες κριτικής αποτίμησης ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας.

Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις

Λήψη αποφάσεων

Αυτόνομη εργασία

Ομαδική εργασία

Εργασία σε διεθνές περιβάλλον

Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

·         Λήψη αποφάσεων

·         Αυτόνομη εργασία

·         Ομαδική εργασία

·         Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

·         Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

·         Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

·         Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

Θεματικές ενότητεςπουπραγματεύεται το συγκεκριμένο μάθημα είναι:

·         Στην πρώτη ενότητα γίνεται σύντομη επισκόπηση της ιστοριογραφίας και νοηματοδότηση εννοιών όπως ιστορική γνώση, ιστορική αφήγηση, ιστορική κατανόηση/ εξήγηση, ιστορικές έννοιες, ιστορικοί χρόνοι, ιστορική σκέψη, ιστορική συνείδηση, ιστορικές πηγές και η αξιοποίησή τους.

·         Στη δεύτερη ενότητα επιχειρείται η  γνωριμία με τη διδακτική της  Ιστορίας ως μεθοδολογίας και τις παραδοσιακές, μοντέρνες και μεταμοντέρνες εκδοχές της Δίνεται ιδιαίτερα έμφαση σε σύγχρονες απόψεις για τη διδασκαλία της Ιστορίας (επιστημονική προσέγγιση /disciplinaryapproach).

·         Στην τρίτη ενότητα διερευνάται η διδακτική της Ιστορίας από την πλευρά της μάθησης ειδικότερα δίνεται έμφαση στις εποικοδομητικές θεωρίες μάθησης για την πρόσληψη του ιστορικού κειμένου, τα μαθησιακά περιβάλλοντα και τα διδακτικά εργαλεία που εμπλέκονται στη διαδικασία της ιστορικής μάθησης.

·         Στην τέταρτη ενότητα η διδακτική της Ιστορίας συνδέεται με τα περιβάλλοντα της άτυπης ιστορικής εκπαίδευσης όπως τις δημόσιες χρήσεις της Ιστορίας σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους κ.ά.  την αξιοποίηση της τοπικής και προφορικής Ιστορίας, την Ιστορία όπως αυτή διαμορφώνεται στα ψηφιακά περιβάλλοντα, την τεχνητή νοημοσύνη και τις κινηματογραφικές αφηγήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε συγκρουσιακά ζητήματα στη διδασκαλία της Ιστορίας.

·         Το μάθημα ολοκληρώνεται με την παρουσίαση και κριτική αποτίμηση ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας ή / και την εκπόνηση μικρών ερευνητικών εργασιών ή διδακτικών σεναρίων με άξονα τις παραπάνω δημόσιες χρήσεις του παρελθόντος.

• Σε αίθουσα διδασκαλίας με διενέργεια δραστηριοτήτων

• Χρήση PowerPoint, βίντεο, δραστηριοτήτων, πειραμάτων
• e-mail

Περιγράφονται αναλυτικά ο τρόπος και μέθοδοι διδασκαλίας.

Διαλέξεις, Σεμινάρια, Εργαστηριακή Άσκηση, Άσκηση Πεδίου, Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας, Φροντιστήριο, Πρακτική (Τοποθέτηση), Κλινική Άσκηση, Καλλιτεχνικό Εργαστήριο, Διαδραστική διδασκαλία, Εκπαιδευτικές επισκέψεις, Εκπόνηση μελέτης (project), Συγγραφή εργασίας / εργασιών, Καλλιτεχνική δημιουργία, κ.λπ.

Αναγράφονται οι ώρες μελέτης του φοιτητή για κάθε μαθησιακή δραστηριότητα καθώς και οι ώρες μη καθοδηγούμενης μελέτης ώστε ο συνολικός φόρτος εργασίας σε επίπεδο εξαμήνου να αντιστοιχεί στα standards του ECTS

Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης

Γλώσσα Αξιολόγησης, Μέθοδοι αξιολόγησης, Διαμορφωτική  ή Συμπερασματική, Δοκιμασία Πολλαπλής Επιλογής, Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης, Ερωτήσεις Ανάπτυξης Δοκιμίων, Επίλυση Προβλημάτων, Γραπτή Εργασία, Έκθεση / Αναφορά, Προφορική Εξέταση, Δημόσια Παρουσίαση, Εργαστηριακή Εργασία, Κλινική Εξέταση Ασθενούς, Καλλιτεχνική Ερμηνεία, Άλλη / Άλλες

Αναφέρονται  ρητά προσδιορισμένα κριτήρια αξιολόγησης και εάν και που είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές.

Γλώσσα: Ελληνική

Ι. Γραπτή τελική εξέταση (80%)

Περιλαμβάνει:

–     Ερωτήσεις ανάπτυξης, πολλαπλής επιλογής, αντιστοίχισης ή Σωστού /Λάθους

–     Διαχείριση εφαρμογών σχετικών με καθημερινές καταστάσεις ή καταστάσεις που εμφανίζονται σε βιβλία του Δημοτικού

–     Συγκριτική αξιολόγηση δεδομένων και εξαγωγή συμπερασμάτων με αιτιολόγηση

ΙΙ. Εκπόνηση Εργασίας (20%)

Περιλαμβάνει: Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού σε ομαδική βάση, με υποστήριξη της χρησιμότητας και αποτελεσματικότητάς του

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ορθότητα και πληρότητα των απαντήσεων.
• Σαφήνεια και συνοχή στην επιχειρηματολογία, τις ερμηνείες και τις αιτιολογήσεις.
• Ορθότητα και πληρότητα στη διαχείριση των δεδομένων.

Προτεινόμεναδιδακτικάσυγγράμματα

1.Ρεπούση, Μ. (2004).  Μαθήματα ιστορίας, Αθήνα: Καστανιώτης.

2.Κουσερή Γ. (2019). Ιστορική σκέψη, σχολείο και μουσείο. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο

3Ρεπούση Μ., Αναγνώστου Γ., Ανδρεάδου Χ., Γκόγκολας Σ., Ποταχίδης Ά., Τσιβάς Α., (2010). Από τα ίχνη στις μαρτυρίες,  Θεσσαλονίκη: Γράφημα

Προτεινόμενηβιβλιογραφία

Σημειώσεις e-class και επιλεγμένη βιβλιογραφία αναρτημένη στο e-class

Αβδελά, Ε. (1998). Ιστορία και σχολείο, Αθήνα: Νήσος.

Ανδρέου, Α. (1996). Ιστορία, Μουσεία και Σχολείο, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Δεδούση.

Apostolidou, E. (2006). The historical consciousness of 15-year-old students in Greece.

Unpublished doctoral dissertation, University of London, Institute of Education.

Ashby, R. (2006). «Αντιμετωπίζοντας αντικρουόμενες πληροφορίες. Πώς οι μαθητές προσεγγίζουν τις ιστορικές μαρτυρίες», στο Κόκκινος, Γ., Νάκου, Ει. (επιμ.), Προσεγγίζοντας την ιστορική εκπαίδευση στις αρχές του 21^ου αιώνα, Αθήνα: Μεταίχμιο, 201-236.

Barton, K., Levstik, L. (2008). Διδάσκοντας Ιστορία για το Συλλογικό Αγαθό (μτφ. Θεοδωρακάκου Α.), Αθήνα: Μεταίχμιο.

Κόκκινος, Γ. (1998). Από την Ιστορία στις ιστορίες. Προσεγγίσεις στην ιστορία τηςιστοριογραφίας, την επιστημολογία και την διδακτική της ιστορίας, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Κουσερή, Γ. (2015). Ιστορική εκπαίδευση στο σχολείο και το μουσείο: Έκφραση ιστορικής σκέψης μαθητών 13 και 16 ετών σε μουσειακό και σχολικό περιβάλλον, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Βόλος: Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Κουσερή, Γ. (2016). “Μελετώντας αρχαιολογικά κατάλοιπα στο σχολείο και το μουσείο: δυνατότητες και περιορισμοί”, στο Museumedu 3.  Μουσεία και Εκπαίδευση: Ερευνητικές αναζητήσεις στη μουσειακή εκπαίδευση, Ιούνιος 2016, 123-148 (διαθέσιμοστο http://museumedulab.ece.uth.gr/main/en/node/426, τελευταία προσπέλαση 17/8/2016).

Κουργιαντάκης, Χ. (2012). Το Παρόν και το μέλλον του παρελθόντος. Ζητήματα ιστορικού γραμματισμού στην Εκπαίδευση, Αθήνα: Κέδρος.

Λιάκος, Α. (2007).  Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία;, Αθήνα: Πόλις.

Λιάκος, Α. (2011). Αποκάλυψη, Ουτοπία και Ιστορία. Οι μεταμορφώσεις της ιστορικής συνείδησης, Αθήνα: Πόλις.

Νάκου, Ει. (2000). Τα Παιδιά και η Ιστορία: ιστορική σκέψη, γνώση και ερμηνεία, Αθήνα: Μεταίχμιο.

Νάκου, Ει. (2001).  Μουσεία: Εμείς τα πράγματα και ο πολιτισμός, Σειρά: Τετράδια 9, Αθήνα: Νήσος.

Παληκίδης, Α. (2007). Ο ρόλος της εικόνας στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (1950-2000), Διδακτική, ιδεολογική και αισθητική λειτουργία των εικόνων, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Seixas, P., Morton T. (2013). The Big Six Historical Thinking Concepts. Toronto: Nelson.

Wineburg, S. (2001). Historical Thinking and Other Unnatural Acts:Charting the Future of Teaching the Past, Philadelphia: Temple University Press.

Wineburg, S. (2007). «Unnatural and essential: the nature of historical thinking»,Teaching History, 129, 6–11.

και οι διδακτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται περιγράφονται αναλυτικά στο 4.

Υποβάθρου,Γενικών Γνώσεων,

Επιστημονικής Περιοχής,

Ανάπτυξης Δεξιοτήτων

Συμβουλευτείτε το Παράρτημα Α:

·   Περιγραφή του Επιπέδου των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων για κάθε ένα κύκλο σπουδών σύμφωνα με το Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης

·   Περιγραφικοί Δείκτες Επιπέδων 6, 7 & 8 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Διά Βίου Μάθησης

και το Παράρτημα Β:

·   Περιληπτικός Οδηγός Συγγραφής Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

Α. Γενικοί στόχοι

Το Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης (Εφαρμογές στο πεδίο Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και Πρακτική Άσκηση), συνδέοντας τις θεωρητικές σπουδές με την εκπαιδευτική πραγματικότητα, την παιδαγωγική γνώση με την εμπειρία από την διδακτική πράξη, και παρέχοντας στον/στην φοιτητή/ρια ευκαιρίες για επεξεργασία των εμπειριών, αναστοχασμό και αλληλεπίδραση με εμπλεκόμενο διδακτικό προσωπικό και συμφοιτητές, επιδιώκει:

·     την βαθμιαία εξοικείωση του/της φοιτητή/ριας με το μελλοντικό επαγγελματικό πεδίο και το έργο του εκπαιδευτικού,

·     την ανάπτυξη ικανοτήτων παρατήρησης, περιγραφής, κατανόησης, ερμηνείας και κριτικής ανάλυσης της διδακτικής-εκπαιδευτικής πράξης,καθώς και των πραγματικών συνθηκών και προϋποθέσεων του εκπαιδευτικού έργου,

·     την βαθμιαία και συστηματική εισαγωγή στους βασικούς τομείς της καθημερινής επαγγελματικής δραστηριότητας: τον σχεδιασμό, την διεξαγωγή και την αξιολόγηση του παιδαγωγικού-διδακτικού έργου,

·     την ανάπτυξη ερευνητικής, κριτικής και υπεύθυνης παιδαγωγικής στάσης,

·     την διαμόρφωση επαγγελματικής συνείδησης και ταυτότητας ως στοχαζόμενου εκπαιδευτικού, ως ειδικού της διδασκαλίας, της μάθησης, της εκπαίδευσης, της αγωγής,

·     την διαρκή διεύρυνση και συστηματοποίηση της προσωπικής παιδαγωγικής-διδακτικής θεωρίας του φοιτητή, με βάση την οποία, ως στοχαζόμενος εκπαιδευτικός, θα κατανοεί και θα διαμορφώνει υπεύθυνα και αποτελεσματικά και θα αξιολογεί με αυτοκριτική διάθεση την παιδαγωγική-διδακτική πράξη,

·     την καλλιέργεια σταθερής βούλησης για συνεχή βελτίωση, δια βίου μάθηση και επαγγελματική ανάπτυξη.

Το μάθημα«Εφαρμογές στο πεδίο ΙΙ», εστιάζει ειδικότερα στον τρίτο γενικό στόχο και συγκεκριμένα στην ανάπτυξη δεξιοτήτων σχεδιασμού, ανάλυσης και αξιολόγησης διδασκαλίας των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών, όπως αυτές εντάσσονται στα μαθήματα του προγράμματος σπουδών της δημοτικήςεκπαίδευσης «Φυσικά», «Μελέτη του Περιβάλλοντος» και «Γεωγραφία».

Β. Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Ο/Η φοιτητής/ρια, συμμετέχοντας στο μάθημα «Εφαρμογές στο πεδίο ΙΙ» καιαξιοποιώντας γνώσεις και δεξιότητες που έχει αναπτύξει στο πλαίσιο των μαθημάτων «Εφαρμογές στο πεδίο Ι»,«Διδακτική των Μαθηματικών», καθώς και άλλων υποχρεωτικών και κατ’ επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτωνσυναφούςπεριεχομένου[1], θα αναπτύξει τις ικανότητες σχεδιασμού, ανάλυσης και αξιολόγησης της διδασκαλίας των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών.

Α. Ικανότητα σχεδιασμού διδασκαλίας

Ο/Η φοιτητής/ρια,με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, θα είναι ικανός/ή:

·     Να σχεδιάζει με δημιουργικό τρόπο την διδασκαλία των Μαθηματικών και των ΦυσικώνΕπιστημών και να τεκμηριώνει τις επιλογές και αποφάσεις του/της που αφορούν τους στόχους, το περιεχόμενο, την διδακτική-μαθησιακή διαδικασία, τα μέσα διδασκαλίας-μάθησης και την αξιολόγηση της μάθησης.

·     Να λαμβάνει υπόψη κατά τον σχεδιασμό, την διεξαγωγή και την αξιολόγηση της διδασκαλίας τις ατομικέςπροϋποθέσεις μάθησης των μαθητών (προϋπάρχουσα γνώση, εμπειρίες σχετικές με το θέμα της διδασκαλίας, ενδιαφέροντα, ρυθμό και στυλ μάθησης κτλ.), τις κοινωνικοπολιτισμικές προϋποθέσεις μάθησης, την σύνθεση, την δυναμική και την ετερογένεια της τάξης, με σκοπό την ανταπόκριση στις διαφορετικές ανάγκες των μαθητών και την επίτευξη των καλύτερων δυνατών μαθησιακών αποτελεσμάτων για κάθε μαθητή.

·     Να αναλύει το θέμα της διδασκαλίας και να καθορίζει και να οργανώνει το περιεχόμενο του μαθήματος.

·     Να εξηγεί την σημασία του συγκεκριμένου θέματος, της γνώσης ή της δεξιότητας που θα κατακτήσει ο/η μαθητής/ρια, για το παρόν και το μέλλον του/της.

·     Να διατυπώνει με σαφήνεια τους μαθησιακούς στόχους / τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέ-σματα, με τρόπο συμβατό με τα ισχύοντα προγράμματα σπουδών των αντίστοιχων γνωστικών αντικειμένων της δημοτικής εκπαίδευσης.

·     Να επιλέγει κατάλληλες δραστηριότητες, μεθόδους, μέσα και υλικά και να οργανώνει την διδακτική-μαθησιακή διαδικασία, ώστε να προάγονται η κριτική και η δημιουργική σκέψη, η διερευνητική, η αυτενεργός και η συνεργατική μάθηση.

·     Να εντάσσει τις ΤΠΕ στην διδακτική-μαθησιακή διαδικασία κατάλληλα και αποτελεσματικά.

·     Να καθορίζει τα κριτήρια και να επιλέγει κατάλληλες μεθόδους αξιολόγησης της μάθησης (αρχικής-διαγνωστικής, διαμορφωτικής και τελικής) με σκοπό την ανατροφοδότηση των μαθητών.

Β. Ικανότητα ανάλυσης και αξιολόγησης της διδασκαλίας και ικανότητα αναστοχασμού

Ο/Η φοιτητής/ρια,με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, θα είναι ικανός/ή:

·     Να αναλύει και να αξιολογεί με αυτοκριτική διάθεση τηνδιδακτική του/της πράξη και να αναστοχάζεται τις συνέπειες των επιλογών και των πρακτικών του/της για την μάθηση και την ανάπτυξη των μαθητών.

·     Να συγκρίνει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της διδασκαλίαςκαι να εξάγει συμπεράσματα στην κατεύθυνση της ανάπτυξης της διδακτικής ευελιξίας κατά την μαθησιακή διαδικασία (αξιοποίηση του απρόοπτου και προσαρμογή του σχεδιασμού όπου απαιτείται, αποδοχή και ένταξη των ιδεών των μαθητών στο μάθημα, διαχείριση λαθών και παρανοήσεων, αποδοχή του ρυθμού μάθησης των μαθητών κτλ.).

·     Να αποτιμά τον βαθμό επίτευξης των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτωνγια κάθε μαθητή/ρια.

·     Να αναλύει και να ερμηνεύει δυσκολίες των μαθητών ως προς την κατανόηση εννοιών και ως προς την εφαρμογή της γνώσης.

·     Να αποτιμά την αποτελεσματικότητα και την καταλληλότητα των μαθησιακών δραστηριοτήτων, των μεθόδων, των υλικών και μέσων της διδασκαλίας-μάθησης.

·    Να θέτει στόχους για βελτίωση της διδακτικής του/της ικανότητας και περαιτέρω επαγγελματική ανάπτυξη.

·    Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις

·    Λήψη αποφάσεων

·    Αυτόνομη εργασία

·    Ομαδική εργασία

·    Εργασία σε διεθνές περιβάλλον

·    Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

·    Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

·    Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

·    Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

·    Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

·    Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

·    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

·     Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

·     Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις

·     Λήψη αποφάσεων

·     Αυτόνομη εργασία

·     Ομαδική εργασία

·     Σεβασμός στην διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

·     Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

·     Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Στηνπρώτησυνάντησηπαρουσιάζεται το πρόγραμμα του μαθήματος (στόχοι και προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, περιεχόμενα, υποχρεώσεις και τρόπος αξιολόγησης του/της φοιτητή/ριας).

Α. Περιεχόμενο Σεμιναρίων

·     Σύγχρονες προσεγγίσεις, μοντέλα και μέθοδοι διδασκαλίας-μάθησης των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών.

·     Προγράμματα Σπουδών των αντίστοιχων γνωστικών αντικειμένων – μαθημάτων της δημοτικής εκπαίδευσης.

·     Διδακτικό υλικό (σχολικά εγχειρίδια, ψηφιακό υλικό κτλ.). Αναζήτηση υλικού και δημιουργία αυθεντικού υλικού.

·     Αξιοποίηση των ΤΠΕ στην διδασκαλία και μάθηση των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών.

·     Οδηγίες σχεδιασμού, ανάλυσης και αξιολόγησης διδασκαλίας-μάθησης καιπεριγραφή του αντίστοιχουεργαλείου-προτύπου.

[Β. Ασκήσεις σχεδιασμού ωριαίας διδασκαλίας ή ενότητας με την χρήση του εργαλείου-προτύπου

(από κοινού με τους διδάσκοντες, σε μικρές ομάδες)]

Γ. Εφαρμογές στην σχολική τάξη

·     Παρατήρηση διδασκαλίας των αντίστοιχων γνωστικών αντικειμένων (Μαθηματικά, Φυσικά, Μελέτη του Περιβάλλοντος, Γεωγραφία), με δυνατότητα μερικής εμπλοκής στην διδακτική διαδικασία. Συλλογή στοιχείων και πληροφοριών για τους μαθητές, την τάξη και την διδακτική μεθοδολογία που εφαρμόζει ο εκπαιδευτικός στο συγκεκριμένο μάθημα, απαραίτητων για τον σχεδιασμό και την διεξαγωγή των διδασκαλιών.

·     Σχεδιασμός και προετοιμασία ωριαίων διδασκαλιών ανά γνωστικό αντικείμενο από τους φοιτητές(συνεργασία σε δυάδες).

·     Συζήτηση τωναρχικών σχεδίων διδασκαλίας με το υπεύθυνο διδακτικό προσωπικό (σε μικρές ομάδες).

·     Πραγματοποίηση διδασκαλιών στην τάξη (συνεργατική διδασκαλία των δυάδων). Δύο διδασκαλίες ανά γνωστικό αντικείμενο.

·     Σχεδιασμός και προετοιμασία ατομικών διδασκαλιών. Δύο διδασκαλίες ανά γνωστικό αντικείμενο.

·     Πραγματοποίηση ατομικών διδασκαλιών στην τάξη.

·     Παρακολούθηση των διδασκαλιών των φοιτητών από το υπεύθυνο διδακτικό προσωπικό.

Δ. Συζήτηση των εμπειριών από τον σχεδιασμό και την πραγματοποίηση των διδασκαλιών και ανατροφοδότηση ως προς:

·     τους στόχους και τα περιεχόμενα της διδασκαλίας-μάθησης,

·     την οργάνωση της διδακτικής-μαθησιακής διαδικασίας, τις μεθόδους, τα μέσα και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν,

·     την αξιολόγηση της μάθησης και την ανατροφοδότηση των μαθητών,

·     τις προϋποθέσεις μάθησης των μαθητών/ριών, κ.ά.

– Χρήση Η/Υ και προβολέα για παρουσιάσεις powerpoint.

– Επικοινωνία με τους/τις φοιτητές/ριες μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

– Επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Περιγράφονται αναλυτικά ο τρόπος

και οι μέθοδοι διδασκαλίας.

Διαλέξεις,

Σεμινάρια,

Εργαστηριακή Άσκηση,

Άσκηση Πεδίου,

Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας,

Φροντιστήριο,

Πρακτική (Τοποθέτηση),

Κλινική Άσκηση,

Καλλιτεχνικό Εργαστήριο,

Διαδραστική διδασκαλία,

Εκπαιδευτικές επισκέψεις,

Εκπόνηση μελέτης (project),

Συγγραφή εργασίας / εργασιών,

Καλλιτεχνική δημιουργία,

κ.λπ.

Αναγράφονται οι ώρες μελέτης του φοιτητή για κάθε μαθησιακή δραστηριότητα καθώς

και οι ώρες μη καθοδηγούμενης μελέτης,

ώστε ο συνολικός φόρτος εργασίας σε επίπεδο εξαμήνου να αντιστοιχεί στα standards του ECTS

Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης

Γλώσσα Αξιολόγησης,

Μέθοδοι αξιολόγησης,

Διαμορφωτική  ή Συμπερασματική,

Δοκιμασία Πολλαπλής Επιλογής,

Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης,

Ερωτήσεις Ανάπτυξης Δοκιμίων,

Επίλυση Προβλημάτων,

Γραπτή Εργασία,

Έκθεση / Αναφορά,

Προφορική Εξέταση,

Δημόσια Παρουσίαση,

Εργαστηριακή Εργασία,

Κλινική Εξέταση Ασθενούς,

Καλλιτεχνική Ερμηνεία,

Άλλη / Άλλες

Αναφέρονται  ρητά προσδιορισμένα κριτήρια αξιολόγησης και εάν και πού είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές.

α) Η διαμορφωτική αξιολόγηση και η ανατροφοδότηση πραγματο-ποιούνται κατά την συζήτηση των αρχικών σχεδίων διδασκαλίας και κατά την συζήτηση των εμπειριών από την πραγματοποίηση των ωριαίων διδασκαλιών.

β) Η συμπερασματική αξιολόγησηπραγματοποιείταιμε κριτήριο την αρτιότητα και την ποιότητατωνδύο τελικών ατομικών εργασιών (σχεδιασμόςκαι αξιολόγηση ωριαίας διδασκαλίας Μαθηματικών και Μελέτης Περιβάλλοντος ή Φυσικών, 45% και 45% αντίστοιχα).

Στην τελική βαθμολόγηση συνεκτιμώνται η ποιότητα των αρχικών σχεδίων διδασκαλίας-μάθησης, η ενεργός συμμετοχή, η συνέπεια και η υπευθυνότητα (10%).

Κριτήρια αξιολόγησης των φύλλων σχεδιασμού και αξιολόγησης διδασκαλίας αποτελούν:

– Η σαφήνεια στην διατύπωση των μαθησιακών στόχων/αποτελε-σμάτων

– Η καταλληλότατα των επιλεγμένων δραστηριοτήτων, μεθόδων, υλικών και μέσων διδασκαλίας-μάθησης και μεθόδων αξιολόγη-σης της μάθησης

– Η πρωτοτυπία και η δημιουργικότητα

– Η σαφήνεια και η τεκμηρίωση των απόψεων στην ανάλυση και αξιολόγηση των διδασκαλιών

– Η ποιότητα της αυτοκριτικής και του αναστοχασμού

Ο τρόπος και τα κριτήρια αξιολόγησης παρουσιάζονται στο πρώτο μάθημα του εξαμήνου και αναφέρονται στις αναρτημένες διαφά-νειες του μαθήματος και στο πεδίο Πληροφορίες μαθήματος της e-class.

1. Χαλκιά, Κρυσταλλία (2011). Διδάσκοντας φυσικές επιστήμες. Θεωρητικά ζητήματα, προβληματισμοί, προτάσεις. Αθήνα: Πατάκης. (Κωδικός ΕΥΔΟΞΟΥ: 12979204).

2. Κολέζα, Ευγενία (2022). Οδηγός επιβίωσης στα μαθηματικά του δημοτικού και του γυμνασίου. Αθήνα: Gutenberg.(Κωδικός ΕΥΔΟΞΟΥ: 112693389).

3. Φλογαΐτη, Ε., Λιαράκου, G, &Γαβριλάκης, K. (2021). Συμμετοχικές μέθοδοι διδασκαλίας και μάθησης. Αθήνα: Πεδίο (Κωδικός ΕΥΔΟΞΟΥ: 94700172).

Πρόσθετη προτεινόμενη βιβλιογραφία

Α. Διδασκαλία των Μαθηματικών

·     VandeWalle, J. A. (2005). Μαθηματικά για το δημοτικό και το γυμνάσιο: μια εξελικτική διδασκαλία. Επιστ. επιμ. Τρ. Τριανταφυλλίδης, Μτφρ. Α. Αλεξανδροπούλου και Β. Κομπορόζος. Αθήνα: Τυπωθήτω.

·     Hughes, M. (1996). Τα παιδιά και η έννοια των αριθμών. Αθήνα: Gutenberg.

·     KazukoKamiiConstance (2005). Τα παιδιά ξανα-εφευρίσκουν την Αριθμητική. Αθήνα: Πατάκης.

·     Κολέζα, Ε. (2017). Θεωρία και Πράξη στη Διδακτική των Μαθηματικών. Αθήνα: Gutenberg.

·     Λεμονίδης, Χ. (1994). Περίπατος στη μάθηση της στοιχειώδους Αριθμητικής. Θεσσαλονίκη: ΑφοίΚυριακίδη.

·     Siety, A. (2001). Μαθηματικά: ο αγαπημένος μου φόβος. Αθήνα: Σαββάλας.

·     Streefland, L. (2000). Ρεαλιστικά Μαθηματικά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Επιστ.επιμ Ε. Κολέζα.Αθήνα: LeaderBooks.

Β. Διδασκαλία τωνΦυσικών Επιστημών

·     Allen, M. (2019). Παρανοήσεις στις Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Επιστ. επιμ. Μ. Κλαϊτζιδάκη, μτφρ. Α. Βαλαδάκης. Αθήνα: Gutenberg.

·     Driver,R.,Squires,A.,Rushworth,P.,καιWood-Robinson,V. (2003, 2ηανατύπωση, 1η1998). Οικοδομώντας τις έννοιες των Φυσικών Επιστημών.Μια παγκόσμια σύνοψη των ιδεών των μαθητών. Επιμ. ελλην. έκδοσης Π. Κόκκοτας. Μτφρ. Μ. Χατζή. Αθήνα: Τυπωθήτω.

·     Καριώτογλου, Π. (2006). Παιδαγωγική γνώση περιεχομένου Φυσικών Επιστημών. Θεσσαλονίκη: Γράφημα.

·     Κολιόπουλος, Δ. (2004). Θέματα Διδακτικής Φυσικών Επιστημών. Αθήνα:Μεταίχμιο.

·     Κουλαϊδής, Β. (1994). Αναπαραστάσεις του φυσικού κόσμου.Αθήνα: Gutenberg.

·     Κουλουμπαρίτση, Α. (2011). Αναλυτικό πρόγραμμα και διδακτικός σχεδιασμός: θεωρητικές αναζητήσεις και παραδείγματα εφαρμογών από το σχολείο. Αθήνα: Γρηγόρης.

·     Ραβάνης, Κ. (2003). Εισαγωγή στη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών. Αθήνα: Εκδόσεις ΝέωνΤεχνολογιών.

Σημείωση: Στο μάθημα «Εφαρμογές στο πεδίο ΙΙ» αξιοποιούνται και τα διδακτικά συγγράμματα που παρέχονται στους φοιτητές στο πλαίσιο των συναφών μαθημάτων, προκειμένου να επιτυγχάνεται η σύνδεση των θεωρητικών σπουδών με την διδακτική πράξη.

Υποβάθρου , Γενικών Γνώσεων, Επιστημονικής Περιοχής, Ανάπτυξης Δεξιοτήτων

Με την συμπλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση:

·         Να γνωρίζουν τις σημαντικότερες παιδαγωγικές θεωρίες και παιδαγωγικά ρεύματα ΜΑ3

·         Να γνωρίζουν την εξέλιξη της εκπαιδευτικής ιστορίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο  ΜΑ 2

·         Να γνωρίζουν τους σημαντικότερους σταθμούς της Παιδαγωγικής ΜΑ 3

·         Να γνωρίζουν την Παιδαγωγική τους επιστήμη ως μελλοντικοί εκπαιδευτικοί ΜΑ 3

·         Να μεταφέρουν στην σύγχρονη πραγματικότητα παιδαγωγικά δεδομένα προηγούμενων ετών.ΜΑ5

·         Να γνωρίσουν τις απόψεις των σημαντικότερων διανοούμενων-παιδαγωγών ΜΑ 3

·  Αυτόνομη εργασία

·  Εργασία σε διεθνές περιβάλλον

·  Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας

·         Ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή

·         Η εμφάνιση του χριστιανισμού-Η χριστιανική αγωγή

·         Αυγουστίνος (354-430): Απόψεις περί αγωγής και εκπαίδευσης

·         Τα μοναστήρια και ο ρόλος τους στην εκπαιδευτική πραγματικότητα

·         Ο ρόλος του Καρλομάγνου (742-814) στην εξέλιξη της μεσαιωνικής εκπαίδευσης

·         Η Εμφάνιση των Πανεπιστημίων στην μεσαιωνική Ευρώπη: Η αρχή του τέλους για τον Μεσαίωνα

·         Έρασμος (1466-1536): Ο βασικότερος εκπρόσωπος του ανθρωπισμού

·         Οι παιδαγωγικές απόψεις του Έρασμου

·         M. de Montaigne (1533-1592) και η συμβολή του στην εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης

·         W. Ratke (1571-1635): Ο πρώτος διδακτικολόγος και εκπρόσωπος του Ρεαλισμού

·         J.A. Comenius (1592-1670): Ο παπα-δάσκαλος της εκπαίδευσης

·         Ο Διαφωτισμός και η εκπαίδευση

·       J. Lock (1632-1704): Οι απόψεις του για την αγωγή και την εκπαίδευση

·         J. J. Rousseau (1712-1778): Απόψεις περί παιδείας του νέου ανθρώπου

·         Ο Fr. Schleiermacher (1768-1834) και οι απόψεις του για την αγωγή

·         J.H. Pestalozzi (1746-1827): Ο Παιδαγωγός του λαού:

·         Fr. Fröbel (1782-1852): Ο θεμελιωτής της προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης

·         J.F. Herbart (1776-1841): Η συστηματοποίηση της αγωγής μέσω ενός ισχυρού δασκάλου

·         Το Σχολείο Εργασίας και η αλλαγή στην αγωγική και μαθησιακή διαδικασία-Οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι του Σχολείου Εργασίας

·         Η. Gaudig (1860-1923): Ο θεμελιωτής του Σχολείου Εργασίας

·         G. Kerschensteiner (1854-1932): Ο θεωρητικός του Σχολείου Εργασίας

·         M. Montessori (1870-1952): Η δυναμική Ιταλίδα Παιδαγωγός

·         Ο. Decroly (1871-1932)

·         C. Freinet (1896-1966)

·         Α. Makarenko (1888-1939): Ο Παιδαγωγός της Σοβιετικής Ένωσης

·         J. Dewey (1859-1952): Ο εκπρόσωπος του Νέου Σχολείου στις Η.Π.Α.

·         H αγωγή στην Ευρώπη μετά το Σχολείο Εργασίας

·         Παραδείγματα πρωτοποριακών σχολείων

·         Σχολεία του Αμβούργου

·         Σχολεία Summerhill

·         Σχολεία Waldorf

Περιγράφονται αναλυτικά ο τρόπος και μέθοδοι διδασκαλίας.

Αναγράφονται οι ώρες μελέτης του φοιτητή για κάθε μαθησιακή δραστηριότητα καθώς και οι ώρες μη καθοδηγούμενης μελέτης ώστε ο συνολικός φόρτος εργασίας σε επίπεδο εξαμήνου να αντιστοιχεί στα standards του ECTS

Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης

Αναφέρονται  ρητά προσδιορισμένα κριτήρια αξιολόγησης και εάν και που είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές.

·   Συγγραφή γραπτής εργασίας

·   Παρουσίαση γραπτής εργασίας

·  Ερωτήσεις σύντομης Απάντησης,

·  Ερωτήσεις ανάπτυξης δοκιμίων

·   Γραπτή εξέταση

·          

·         Καραφύλλης Α., (2019), Η εξέλιξη των παιδαγωγικών θεωριών στον σύγχρονο κόσμο, Αφοι Τζιόλα, Θεσσαλονίκη.

·         Reble A., (2014), Ιστορία της Παιδαγωγικής, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα.

·         Πρόσθετη προτεινόμενη βιβλιογραφία

·         Houssaye Jean (επιμ.), (1998), Δεκαπέντε παιδαγωγοί, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα.

·         Δανασσή – Αφεντάκη Α.Η εξέλιξη της Παιδαγωγικής και Διδακτικής Σκέψης (17^ος – 20ος αι.), 1980

·         Ρήγας Α.,  Σύγχρονα ρεύματα  στην επιστήμη της αγωγής, 1988

2.    Συναφή επιστημονικά περιοδικά (ελληνόγλωσσα και ξενόγλωσσα):

• Θέματα ιστορία της εκπαίδευσης
• Κείμενα Παιδείας
• Παιδαγωγικός Λόγος
• Τα εκπαιδευτικά
• History of Education